Na Castro wordt het toch anders
Bron: Planet Internet
*De broer van Fidel Castro heeft nu de leiding in Cuba. Hij zegt dat er niets verandert, maar dat is niet helemaal waar. Met kortere toespraken en een resultaatgerichte aanpak lijkt de nieuwe Castro een stuk pragmatischer. *
Cuba’s nieuwe sterke man staat niet bekend om zijn charisma. Van het team van zes ministers dat el Comandante y Jefe sinds augustus vorig jaar vervangt, is Minister van Defensie en broer Raúl de meest prominente leider. In interviews in de Cubaanse media stelde hij nadrukkelijk dat er niets zou veranderen. “Er verandert hier niets, met of zonder Fidel”, zei hij voor het Cubaanse dagblad Granma. En toch: er verandert iets op Cuba, zij het langzaam.
De verschillen tussen beide broers zijn het meest zichtbaar qua vorm. Was Fidel altijd een Einzelgänger, Raúl delegeert en is een uitgesproken teamworker. Hij laat graag anderen aan het woord en laat anderen op de voorpagina’s van Cubaanse dagbladen verschijnen, vooral upcoming man minister van Buitenlandse Zaken Felipe Perez Roque.
Zijn manier van werken maakte hij bekend in een interview. “Ik sta bekend als iemand die in de schaduw werkt en introvert is. Dat is inderdaad zo. En ik ben niet van plan om nu te veranderen.”
**Zeven uur en een kwartier naar Fidel luisteren. **
Een ander verschil: de lange toespraken die zijn broer internationaal zo bekend maakten, behoren tot het verleden. “Het is afgelopen met de lange toespraken”, zei hij onlangs op een persconferentie. En hij houdt woord: zijn toespraken duren 20 tot 30 minuten. Ongetwijfeld heeft Raúl zich hiermee populair gemaakt: bij iedere speech van Fidel stond het hele land urenlang stil. In 1998 moesten de leden van het Cubaanse parlement maar liefst zeven uur en een kwartier naar Fidel luisteren.
Maar ook inhoudelijk verschillen beide Castro’s. Neem de al bijna vier decennia durende slechte relatie met Washington. Fidel Castro heeft aan een dialoog twee voorwaarden gesteld: ontmanteling van de legerbasis Guantanamo Bay en het opschorten van het handels- en economische embargo. In zijn toespraak op 2 december liet Raúl weten dat hij bereid was tot directe en onmiddellijke onderhandelingen met het Witte Huis. Bij deze handreiking stelde Raúl alleen vast dat de VS de onafhankelijkheid van Cuba moeten respecteren, maar hij repte niet over Fidel’s voorwaarden.
Enkele weken daarna bezocht de grootste delegatie van Amerikaanse Congresleden ooit Cuba. Opvallend is dat ze niet door Raúl werden ontvangen maar door Felipe Perez Roque. Bij eerdere bezoeken van Amerikaanse delegaties was deze taak uitsluitend en alleen gereserveerd voor El Comandante y Jefe.
2007: het jaar van de veranderingen
De op resultaat gerichte Raúl deed eind december een opmerkelijke oproep tijdens de zitting van het Cubaanse parlement. Terwijl zijn broer bij deze gelegenheden schitterde in het ruimschoots beschrijven van de vooruitgangen van zijn revolutie, eiste Raúl praktische oplossingen voor twee voor Cubanen zeer urgente problemen: het voedseltekort en het gebrekkige transport.
Deze veranderingen zijn aan Cubanen niet onopgemerkt voorbijgegaan. Niet geheel toevallig vertelden begin januari twee geestelijk leiders op de Cubaanse televisie dat 2007 het jaar zal zijn van de veranderingen op het gebied van landbouwproductie . Volgens deze ‘babalaos’ van de Afro-Caraibische religie Santeria, Lazaron Cuesta en Victor Bentancourt, kunnen Cubanen zich verheugen op meer variëteit aan voedsel. Dit moet de Cubanen als muziek in de oren klinken, want de dagelijkse maaltijden zijn eentonig en Spartaans: rijst, zwarte bonen en een enkele keer varkensvlees.
Dit pragmatisme heeft ook zijn grenzen. Op een punt verschillen de Castro’s niet: aan het eenpartijsysteem wordt niet gesleuteld. Ook Raúl houdt onverminderd vast aan de hegemonie van de communistische partij en wil niets weten van een politieke opening of rondetafelgesprekken met oppositieleden. Hiermee bevestigt Raúl zijn bijnaam, ‘de Man van Brood en Spelen’: meer economische welvaart en vertier maar geen centimeter meer vrijheid.